.08.1 – Eigenfrequenzen und Eigenformen beim Balken

Berechnen Sie die ersten drei Eigenfrequenzen und die dazugehörenden Eigenformen des transversal schwingenden, einseitig eingespannten Balkens mit kreisförmigem Querschnitt.

schwingender Balken Aufgabenstellung

Gegeben:

<br />
E = 206000\frac{N}<br />
{{mm^2 }}<br />

<br />
\rho  = 7850\frac{{kg}}<br />
{{m^3 }}<br />

<br />
r = 20mm<br />

<br />
L = 1m<br />

Lösung

Die einzelnen Schritte zum Herleiten der DGL sind in diesem Artikel genau erläutert. Hier nur eine kurze Zusammenfassung:

Schritt 1: Freischneiden am differentiellen Element

Schritt 2: Schwerpunktsatz in z-Richtung aufstellen und linearisieren, Größen zweiter Ordnung vernachlässigen

Schritt 3: Drallsatz in negativer y-Richtung aufstellen und vereinfachen (ds = dx), Größen zweiter Ordnung vernachlässigen

Schritt 4: resultierende allgemeine DGL der Balkenschwingung aufstellen

Ergebnis:

<br />
\underbrace {- \left( {EI_y w^{^{\prime\prime}} } \right)^{^{\prime\prime}} }_{\left( 1 \right)}+\underbrace {\left( {\rho I_y \ddot w ^{\prime}} \right) ^{\prime}}_{\left( 2 \right)}+\underbrace {\left( {Nw ^{\prime}} \right) ^{\prime}}_{\left( 3 \right)}+\underbrace {q_z }_{\left( 4 \right)} = \rho A\ddot w<br />

Bedeutung der Elemente:
1: Biegung, elastische Eigenschaften
2: rotatorische Trägheit
3. Normalkraft
4. eingeprägte Querkraft

Schritt 5: vereinfachende Behandlung der Balkenschwingung:

a) N = 0, frei von Normalkräften
b) rotatorische Trägheit vernachlässigen

Es ergibt sich:

<br />
-\left( {EI_y w^{^{\prime\prime}} } \right)^{^{\prime\prime}} +q_z  = \rho A\ddot w<br />

Bei einer freien Schwingung ist qz = 0 und EIy = const, daraus ergibt sich:

<br />
-EI_y w^{^{\prime\prime\prime\prime}}  = \rho A\ddot w<br />

Lösung der Differentialgleichung

Um die Differentialgleichung zu lösen, nutzt man den Produktansatz von Bernoulli:

<br />
w\left( {x,t} \right) = \hat w\left( x \right)T\left( t \right)<br />

<br />
w^{^{\prime\prime\prime\prime}}  = \hat w^{^{\prime\prime\prime\prime}} T<br />

<br />
\ddot w = \hat w\ddot T<br />

Separation der Variablen:

<br />
-\frac{{EI_y }}<br />
{{\rho A}}\frac{{\hat w^{^{\prime\prime\prime\prime}} }}<br />
{{\hat w}} = \frac{{\ddot T}}<br />
{T} = const = -\omega _j^2<br />

Schlussweise von Bernoulli:

Differentialgleichung vierter Ordnung nach dem Ort:

<br />
\hat w^{^{\prime\prime\prime\prime}} +\left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)^4 \hat w = 0,\quad \quad \quad \lambda _j^4  = \frac{{\rho A}}<br />
{{EI_y }}\omega _j^2 L^4<br />

Differentialgleichung zweiter Ordnung nach der Zeit:

<br />
\ddot T+\omega _j^2 T = 0<br />

Lösungsansatz:

<br />
\hat w\left( x \right) = c \cdot e^{\beta x}<br />

In die DGL einsetzen ergibt:

<br />
\beta ^4 -\left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)^4  = 0<br />

Daraus folgt nach der Eulerformel:

<br />
\hat w\left( {x,t} \right) = C_{1j} \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{2j} \sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{3j} \cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{4j} \sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)<br />

In die Formel für die Gesamtauslenkung eingesetzt ergibt sich damit:

<br />
w\left( {x,t} \right) = \sum\limits_{j = 1}^\infty  {\left[ {C_{1j} \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{2j} \sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{3j} \cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{4j} \sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]\left[ {A_j \cos \left( {\omega _j t} \right)+B_j \sin \left( {\omega _j t} \right)} \right]}<br />

Die Eigenformen ergeben sich aus den Randbedingungen:

<br />
w\left( {0,t} \right) = 0<br />

<br />
\alpha  = w ^{\prime}\left( {0,t} \right) = 0<br />

<br />
M\left( {L,t} \right) = -EI_y w^{^{\prime\prime}} \left( {L,t} \right) = 0<br />

<br />
Q\left( {L,t} \right) = -EI_y w^{^{\prime\prime\prime}} \left( {L,t} \right) = 0<br />

Die benötigten Ableitungen:

<br />
\hat w\left( {x,t} \right) = C_{1j} \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{2j} \sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{3j} \cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{4j} \sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)<br />

<br />
\hat w ^{\prime}\left( {x,t} \right) = \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)\left[ {-C_{1j} \sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{2j} \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{3j} \sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{4j} \cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />

<br />
\hat w^{^{\prime\prime}} \left( {x,t} \right) = \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)^2 \left[ {-C_{1j} \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-C_{2j} \sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{3j} \cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{4j} \sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />

<br />
\hat w^{^{\prime\prime\prime}} \left( {x,t} \right) = \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)^3 \left[ {C_{1j} \sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-C_{2j} \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{3j} \sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{4j} \cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />

Aus den Randbedingungen folgt:

1.

<br />
w\left( {0,t} \right) = 0 = \sum\limits_{j = 1}^\infty  {T_j \left[ {C_{2j} +C_{4j} } \right]} \quad \quad  \Rightarrow \quad \quad C_{1j}  = -C_{3j}<br />

2.

<br />
w ^{\prime}\left( {0,t} \right) = 0 = \sum\limits_{j = 1}^\infty  {T_j \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)\left[ {C_{2j} +C_{4j} } \right]} \quad \quad  \Rightarrow \quad \quad C_{2j}  = -C_{4j}<br />

3.

<br />
w^{^{\prime\prime}} \left( {L,t} \right) = 0 = \sum\limits_{j = 1}^\infty  {T_j \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)^2 \left[ {-C_{1j} \left( {\cosh \left( {\lambda _j } \right)+\cos \left( {\lambda _j } \right)} \right)-C_{2j} \left( {\sinh \left( {\lambda _j } \right)+\sin \left( {\lambda _j } \right)} \right)} \right]}<br />

4.

<br />
w^{^{\prime\prime\prime}} \left( {L,t} \right) = 0 = \sum\limits_{j = 1}^\infty  {T_j \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)^3 \left[ {-C_{1j} \left( {-\sinh \left( {\lambda _j } \right)+\sin \left( {\lambda _j } \right)} \right)-C_{2j} \left( {\cosh \left( {\lambda _j } \right)+\cos \left( {\lambda _j } \right)} \right)} \right]}<br />

In Matrixschreibweise ergibt sich:

<br />
\left( {\begin{array}{*{20}{c}}<br />
   -\left[ {\cosh \left( {\lambda _j } \right)+\cos \left( {\lambda _j } \right)} \right] & {-\left[ {\sinh \left( {\lambda _j } \right)+\sin \left( {\lambda _j } \right)} \right]}  \\<br />
   {-\sinh \left( {\lambda _j } \right)+\sin \left( {\lambda _j } \right)} & {-\left[ {\cosh \left( {\lambda _j } \right)+\cos \left( {\lambda _j } \right)} \right]}  \\</p>
<p> \end{array} } \right)\left\{ {\begin{array}{*{20}{c}}<br />
   C_{1j}   \\<br />
   {C_{2j} }  \\</p>
<p> \end{array} } \right\} = \left\{ {\begin{array}{*{20}{c}}<br />
   0  \\<br />
   0  \\</p>
<p> \end{array} } \right\}<br />

triviale Lösung:

<br />
C_{1j}  = C_{2j}  = 0<br />

nicht-triviale Lösung:

<br />
\left[ {\cosh \left( {\lambda _j } \right)+\cos \left( {\lambda _j } \right)} \right]^2 +\sin ^2 \left( {\lambda _j } \right)-\sinh ^2 \left( {\lambda _j } \right) = 0<br />

<br />
\cos \left( {\lambda _j } \right)\cosh \left( {\lambda _j } \right)+1 = 0<br />

Daraus folgen die Wellenzahlen:

<br />
\lambda _1  = 1,875<br />

<br />
\lambda _2  = 4,694<br />

<br />
\lambda _3  = 7,855<br />

Daraus folgen die Eigenfrequenzen:

<br />
\omega _j^2  = \frac{{\lambda _j^4 }}<br />
{{L^4 }}\frac{{EI_y }}<br />
{{\rho A}}<br />

<br />
f_j  = \frac{{\omega _j }}<br />
{{2\pi }}<br />

Die Eigenfrequenzen sind also:

<br />
f_1  = 28,7Hz<br />

<br />
f_2  = 180Hz<br />

<br />
f_3  = 503Hz<br />

Die Eigenformen sind:

<br />
C_{2j}  = C_{1j} \frac{{\sin \left( {\lambda _j } \right)-\sinh \left( {\lambda _j } \right)}}<br />
{{\cos \left( {\lambda _j } \right)+\cosh \left( {\lambda _j } \right)}}<br />

Für die Schwingungsgleichung ergibt sich:

<br />
w\left( {x,t} \right) = \sum\limits_{j = 1}^\infty  {T_j \left( t \right)C_{1j} \left\{ {\cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+\underbrace {\frac{{\sin \left( {\lambda _j } \right)-\sinh \left( {\lambda _j } \right)}}<br />
{{\cos \left( {\lambda _j } \right)+\cosh \left( {\lambda _j } \right)}}}_{\alpha _j }\left[ {\sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]} \right\}}<br />

<br />
w\left( {x,t} \right) = \sum\limits_{j = 1}^\infty  {T_j^* \left\{ {\cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+\alpha _j \left[ {\sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]} \right\}}<br />

Die ersten drei Werte für αj sind:

<br />
\alpha _1  = -0,734<br />

<br />
\alpha _2  = -1,018<br />

<br />
\alpha _3  = -0,999<br />

Eingesetzt ergeben sich die Eigenfunktionen:

<br />
\hat w_1 \left( x \right) = \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-0,734\left[ {\sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />

<br />
\hat w_2 \left( x \right) = \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-1,018\left[ {\sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />

<br />
\hat w_3 \left( x \right) = \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-0,999\left[ {\sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />

Ähnliche Artikel

Kommentar verfassen