Berechnen Sie die ersten drei Eigenfrequenzen und die dazugehörenden Eigenformen des transversal schwingenden, einseitig eingespannten Balkens mit kreisförmigem Querschnitt.

Gegeben:




Lösung
Die einzelnen Schritte zum Herleiten der DGL sind in diesem Artikel genau erläutert. Hier nur eine kurze Zusammenfassung:
Schritt 1: Freischneiden am differentiellen Element

Schritt 2: Schwerpunktsatz in z-Richtung aufstellen und linearisieren, Größen zweiter Ordnung vernachlässigen
Schritt 3: Drallsatz in negativer y-Richtung aufstellen und vereinfachen (ds = dx), Größen zweiter Ordnung vernachlässigen
Schritt 4: resultierende allgemeine DGL der Balkenschwingung aufstellen
Ergebnis:

Bedeutung der Elemente:
1: Biegung, elastische Eigenschaften
2: rotatorische Trägheit
3. Normalkraft
4. eingeprägte Querkraft
Schritt 5: vereinfachende Behandlung der Balkenschwingung:
a) N = 0, frei von Normalkräften
b) rotatorische Trägheit vernachlässigen
Es ergibt sich:

Bei einer freien Schwingung ist qz = 0 und EIy = const, daraus ergibt sich:
Lösung der Differentialgleichung
Um die Differentialgleichung zu lösen, nutzt man den Produktansatz von Bernoulli:



Separation der Variablen:

Schlussweise von Bernoulli:
Differentialgleichung vierter Ordnung nach dem Ort:

Differentialgleichung zweiter Ordnung nach der Zeit:

Lösungsansatz:

In die DGL einsetzen ergibt:

Daraus folgt nach der Eulerformel:

In die Formel für die Gesamtauslenkung eingesetzt ergibt sich damit:
![<br />
w\left( {x,t} \right) = \sum\limits_{j = 1}^\infty {\left[ {C_{1j} \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{2j} \sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{3j} \cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{4j} \sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]\left[ {A_j \cos \left( {\omega _j t} \right)+B_j \sin \left( {\omega _j t} \right)} \right]}<br />
<br />
w\left( {x,t} \right) = \sum\limits_{j = 1}^\infty {\left[ {C_{1j} \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{2j} \sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{3j} \cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{4j} \sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]\left[ {A_j \cos \left( {\omega _j t} \right)+B_j \sin \left( {\omega _j t} \right)} \right]}<br />](http://me-lrt.de/wp-content/ql-cache/quicklatex-92f7f1730ad948c841714ffdb50076b2.gif)
Die Eigenformen ergeben sich aus den Randbedingungen:




Die benötigten Ableitungen:

![<br />
\hat w ^{\prime}\left( {x,t} \right) = \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)\left[ {-C_{1j} \sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{2j} \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{3j} \sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{4j} \cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />
<br />
\hat w ^{\prime}\left( {x,t} \right) = \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)\left[ {-C_{1j} \sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{2j} \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{3j} \sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{4j} \cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />](http://me-lrt.de/wp-content/ql-cache/quicklatex-2d1e2d476ba97c3f114039364c568241.gif)
![<br />
\hat w^{^{\prime\prime}} \left( {x,t} \right) = \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)^2 \left[ {-C_{1j} \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-C_{2j} \sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{3j} \cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{4j} \sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />
<br />
\hat w^{^{\prime\prime}} \left( {x,t} \right) = \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)^2 \left[ {-C_{1j} \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-C_{2j} \sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{3j} \cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{4j} \sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />](http://me-lrt.de/wp-content/ql-cache/quicklatex-aa95418d19089cb1129099e5cec567f2.gif)
![<br />
\hat w^{^{\prime\prime\prime}} \left( {x,t} \right) = \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)^3 \left[ {C_{1j} \sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-C_{2j} \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{3j} \sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{4j} \cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />
<br />
\hat w^{^{\prime\prime\prime}} \left( {x,t} \right) = \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)^3 \left[ {C_{1j} \sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-C_{2j} \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{3j} \sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+C_{4j} \cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />](http://me-lrt.de/wp-content/ql-cache/quicklatex-2c1b383cbc96d863a0ebf130116a3aac.gif)
Aus den Randbedingungen folgt:
1.
![<br />
w\left( {0,t} \right) = 0 = \sum\limits_{j = 1}^\infty {T_j \left[ {C_{2j} +C_{4j} } \right]} \quad \quad \Rightarrow \quad \quad C_{1j} = -C_{3j}<br />
<br />
w\left( {0,t} \right) = 0 = \sum\limits_{j = 1}^\infty {T_j \left[ {C_{2j} +C_{4j} } \right]} \quad \quad \Rightarrow \quad \quad C_{1j} = -C_{3j}<br />](http://me-lrt.de/wp-content/ql-cache/quicklatex-82c148ab1f83d08c51feb5e9fac44b5f.gif)
2.
![<br />
w ^{\prime}\left( {0,t} \right) = 0 = \sum\limits_{j = 1}^\infty {T_j \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)\left[ {C_{2j} +C_{4j} } \right]} \quad \quad \Rightarrow \quad \quad C_{2j} = -C_{4j}<br />
<br />
w ^{\prime}\left( {0,t} \right) = 0 = \sum\limits_{j = 1}^\infty {T_j \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)\left[ {C_{2j} +C_{4j} } \right]} \quad \quad \Rightarrow \quad \quad C_{2j} = -C_{4j}<br />](http://me-lrt.de/wp-content/ql-cache/quicklatex-9a05f9e4e559a62fdd15f37f600204f0.gif)
3.
![<br />
w^{^{\prime\prime}} \left( {L,t} \right) = 0 = \sum\limits_{j = 1}^\infty {T_j \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)^2 \left[ {-C_{1j} \left( {\cosh \left( {\lambda _j } \right)+\cos \left( {\lambda _j } \right)} \right)-C_{2j} \left( {\sinh \left( {\lambda _j } \right)+\sin \left( {\lambda _j } \right)} \right)} \right]}<br />
<br />
w^{^{\prime\prime}} \left( {L,t} \right) = 0 = \sum\limits_{j = 1}^\infty {T_j \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)^2 \left[ {-C_{1j} \left( {\cosh \left( {\lambda _j } \right)+\cos \left( {\lambda _j } \right)} \right)-C_{2j} \left( {\sinh \left( {\lambda _j } \right)+\sin \left( {\lambda _j } \right)} \right)} \right]}<br />](http://me-lrt.de/wp-content/ql-cache/quicklatex-61ef4aeb5cb623b4dfcacfbd7728f7ef.gif)
4.
![<br />
w^{^{\prime\prime\prime}} \left( {L,t} \right) = 0 = \sum\limits_{j = 1}^\infty {T_j \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)^3 \left[ {-C_{1j} \left( {-\sinh \left( {\lambda _j } \right)+\sin \left( {\lambda _j } \right)} \right)-C_{2j} \left( {\cosh \left( {\lambda _j } \right)+\cos \left( {\lambda _j } \right)} \right)} \right]}<br />
<br />
w^{^{\prime\prime\prime}} \left( {L,t} \right) = 0 = \sum\limits_{j = 1}^\infty {T_j \left( {\frac{{\lambda _j }}<br />
{L}} \right)^3 \left[ {-C_{1j} \left( {-\sinh \left( {\lambda _j } \right)+\sin \left( {\lambda _j } \right)} \right)-C_{2j} \left( {\cosh \left( {\lambda _j } \right)+\cos \left( {\lambda _j } \right)} \right)} \right]}<br />](http://me-lrt.de/wp-content/ql-cache/quicklatex-027ecb9780fb44c9334dc8f8c5f73e74.gif)
In Matrixschreibweise ergibt sich:
![<br />
\left( {\begin{array}{*{20}{c}}<br />
-\left[ {\cosh \left( {\lambda _j } \right)+\cos \left( {\lambda _j } \right)} \right] & {-\left[ {\sinh \left( {\lambda _j } \right)+\sin \left( {\lambda _j } \right)} \right]} \\<br />
{-\sinh \left( {\lambda _j } \right)+\sin \left( {\lambda _j } \right)} & {-\left[ {\cosh \left( {\lambda _j } \right)+\cos \left( {\lambda _j } \right)} \right]} \\</p>
<p> \end{array} } \right)\left\{ {\begin{array}{*{20}{c}}<br />
C_{1j} \\<br />
{C_{2j} } \\</p>
<p> \end{array} } \right\} = \left\{ {\begin{array}{*{20}{c}}<br />
0 \\<br />
0 \\</p>
<p> \end{array} } \right\}<br />
<br />
\left( {\begin{array}{*{20}{c}}<br />
-\left[ {\cosh \left( {\lambda _j } \right)+\cos \left( {\lambda _j } \right)} \right] & {-\left[ {\sinh \left( {\lambda _j } \right)+\sin \left( {\lambda _j } \right)} \right]} \\<br />
{-\sinh \left( {\lambda _j } \right)+\sin \left( {\lambda _j } \right)} & {-\left[ {\cosh \left( {\lambda _j } \right)+\cos \left( {\lambda _j } \right)} \right]} \\</p>
<p> \end{array} } \right)\left\{ {\begin{array}{*{20}{c}}<br />
C_{1j} \\<br />
{C_{2j} } \\</p>
<p> \end{array} } \right\} = \left\{ {\begin{array}{*{20}{c}}<br />
0 \\<br />
0 \\</p>
<p> \end{array} } \right\}<br />](http://me-lrt.de/wp-content/ql-cache/quicklatex-ab14facacf4584bbde56822c26dd255e.gif)
triviale Lösung:

nicht-triviale Lösung:
![<br />
\left[ {\cosh \left( {\lambda _j } \right)+\cos \left( {\lambda _j } \right)} \right]^2 +\sin ^2 \left( {\lambda _j } \right)-\sinh ^2 \left( {\lambda _j } \right) = 0<br />
<br />
\left[ {\cosh \left( {\lambda _j } \right)+\cos \left( {\lambda _j } \right)} \right]^2 +\sin ^2 \left( {\lambda _j } \right)-\sinh ^2 \left( {\lambda _j } \right) = 0<br />](http://me-lrt.de/wp-content/ql-cache/quicklatex-1accb3ffd89b4a175dbbca5e7cb1ae6c.gif)

Daraus folgen die Wellenzahlen:



Daraus folgen die Eigenfrequenzen:


Die Eigenfrequenzen sind also:



Die Eigenformen sind:

Für die Schwingungsgleichung ergibt sich:
![<br />
w\left( {x,t} \right) = \sum\limits_{j = 1}^\infty {T_j \left( t \right)C_{1j} \left\{ {\cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+\underbrace {\frac{{\sin \left( {\lambda _j } \right)-\sinh \left( {\lambda _j } \right)}}<br />
{{\cos \left( {\lambda _j } \right)+\cosh \left( {\lambda _j } \right)}}}_{\alpha _j }\left[ {\sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]} \right\}}<br />
<br />
w\left( {x,t} \right) = \sum\limits_{j = 1}^\infty {T_j \left( t \right)C_{1j} \left\{ {\cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+\underbrace {\frac{{\sin \left( {\lambda _j } \right)-\sinh \left( {\lambda _j } \right)}}<br />
{{\cos \left( {\lambda _j } \right)+\cosh \left( {\lambda _j } \right)}}}_{\alpha _j }\left[ {\sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]} \right\}}<br />](http://me-lrt.de/wp-content/ql-cache/quicklatex-505889f79d291df59cb14d65f3021493.gif)
![<br />
w\left( {x,t} \right) = \sum\limits_{j = 1}^\infty {T_j^* \left\{ {\cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+\alpha _j \left[ {\sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]} \right\}}<br />
<br />
w\left( {x,t} \right) = \sum\limits_{j = 1}^\infty {T_j^* \left\{ {\cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)+\alpha _j \left[ {\sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]} \right\}}<br />](http://me-lrt.de/wp-content/ql-cache/quicklatex-19490ad814e22422be22521b6816cbe2.gif)
Die ersten drei Werte für αj sind:



Eingesetzt ergeben sich die Eigenfunktionen:
![<br />
\hat w_1 \left( x \right) = \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-0,734\left[ {\sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />
<br />
\hat w_1 \left( x \right) = \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-0,734\left[ {\sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />](http://me-lrt.de/wp-content/ql-cache/quicklatex-13713d44042e41e132a59a0bb9722297.gif)
![<br />
\hat w_2 \left( x \right) = \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-1,018\left[ {\sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />
<br />
\hat w_2 \left( x \right) = \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-1,018\left[ {\sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />](http://me-lrt.de/wp-content/ql-cache/quicklatex-4cbcbdd2afade79628a98f6efb34f407.gif)
![<br />
\hat w_3 \left( x \right) = \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-0,999\left[ {\sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />
<br />
\hat w_3 \left( x \right) = \cos \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\cosh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-0,999\left[ {\sin \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)-\sinh \left( {\lambda _j \frac{x}<br />
{L}} \right)} \right]<br />](http://me-lrt.de/wp-content/ql-cache/quicklatex-a0f96f989d33cf5c4f36aaec9df9c7c4.gif)

